“Ik heb twee zonen, waarvan er één als kind veel problemen had met functioneren in de leeromgeving. De steun die ik kreeg was erg effectief en ik voelde me erg dankbaar voor deze steun. Toen besloot ik ‘iets terug te doen’, wat in mijn geval betekende dat ik de vacatures openstelde voor mensen die moeite hebben met het vinden van een baan op de open arbeidsmarkt. Ik begon met één werknemer, merkte dat het heel goed werkte en nu heb ik meer dan tien werknemers met een handicap die op regelmatige basis in mijn bedrijf werken.”

“Voor het aannemen van haar personeel werk ik intensief samen met het lokale arbeidsbureau voor mensen met een beperking. Ik heb één consulent die aan mij is toegewezen, Fleur. Zij kent mijn bedrijf en weet welke profielen bij mijn behoeften passen. Ik moet zeggen dat ik erg blij ben met deze samenwerking. Ik weet dat Fleur altijd met gemotiveerde mensen komt, want dat is mijn belangrijkste criterium: ze moeten gemotiveerd zijn om te werken. Zoals ik het zeg, ze moeten dat extra geven als ze voor mijn bedrijf werken, de rest kan ik ze leren.”

“Fleur levert kandidaten aan. Daarna neemt Annemie als jobcoach de begeleiding over. We beginnen altijd met een stage, dit geeft zowel mij als de nieuwe kandidaat de mogelijkheid om te ontdekken of er een match is tussen de kandidaat, het werk en de collega’s. Annemie en ik geloven allebei in langzaam beginnen’, een paar uur per dag, een paar dagen per week. Als dat goed gaat, breiden we zowel het aantal uren als het aantal dagen uit, totdat de volledige werkdag en werkweek is bereikt, als dat mogelijk is. Zo niet, dan werkt deze nieuwe werknemer zoveel als redelijkerwijs verwacht kan worden. Na de stage, als de kandidaat en ik een goed gevoel hebben, bied ik hem of haar een arbeidscontract aan.”

“In de meeste gevallen pakken deze stages goed uit, al heb ik twee keer moeten stoppen omdat het niet lukte. Daar kwam ik in de eerste weken van de stage al achter. Het is niet leuk om de stage te stoppen, maar tegelijkertijd hoort het erbij. Dat wil zeggen, als je besluit om mensen die moeite hebben met het vinden van een baan, een kans te geven om je werknemers te worden. Als het goed uitpakt, voelen we ons allemaal goed. We moeten accepteren dat dit meestal het geval is, niet altijd.”

“Ik ben een familiemens, mijn team is als familie voor me, allemaal. Mijn man en ik runnen het bedrijf. Elk jaar organiseren we een familiedag. We nodigen de familie van ons team uit voor een open dag. Alle werknemers, vooral de jongeren met een handicap, zijn trots als hun ouders komen kijken waar en hoe ze werken. En als er ondersteuning nodig is, regel ik dat. Sue kon bijvoorbeeld een keer niet komen omdat haar fiets een lekke band had. Toen heb ik geregeld dat zij en haar fiets werden opgehaald. Sue kan werken en haar band wordt gerepareerd, zodat ze na het werk weer veilig naar huis kan. Mijn eenvoudige regel is ‘behandel anderen zoals je zelf behandeld wilt worden’ en ga een stapje verder en de wereld wordt een stuk leuker.”

“Ik heb veel geleerd sinds mijn eerste stap in het aannemen van een werknemer met een handicap. In het begin werd ik sterk gesteund door Annemie, die me leerde wat ‘bijzonder’ is als supervisor van Sue, met een verstandelijke beperking, of John, met autisme, of Patricia met een gehoorstoornis. De steun van Annemie ging verder, ze trainde ook alle collega’s in disability awareness, wat door hen zeer gewaardeerd werd. Alle medewerkers hebben de mogelijkheid om zich te ontwikkelen in hun werktaken. Naast de ontwikkeling in werktaken worden mijn medewerkers met een beperking ook getraind in zelfstandig werken, in hun sociale vaardigheden, veiligheidsaspecten en individueel denken. Ik wil ze altijd iets bieden op het niveau dat ze aankunnen. Ze komen binnen als kiezels, we investeren in ze zodat ze zich thuis voelen en dan worden het parels!”

“Voor zover ik mijn werknemers begrijp, werken ze heel graag in mijn bedrijf. Ze hebben verschillende rollen en posities. Sue bereidt bijvoorbeeld de recepten voor, terwijl John goed is in het roosteren van pinda’s en Patricia het liefst de handgemaakte bonbons met chocolade en pinda’s maakt. Als ik ze vraag naar hun toekomstplannen, zeggen ze allemaal ‘ik wil hier de rest van mijn leven blijven’. Zoals ze het formuleren, hebben ze het hier naar hun zin omdat er hier bijna nooit een conflict is, ze zoveel chocolade kunnen eten als ze willen en ze zichzelf kunnen ontwikkelen. Er is hier een soort gouden regel, namelijk dat als iets niet goed voelt, ze weten dat ze niet boos hoeven te worden, ze moeten me gewoon individueel uitleggen wat hen dwars zit en ik denk er altijd over na en steun hen zolang dat nodig is om het probleem op te lossen.

“Hun collega’s ‘zonder rugzak’ nemen alle tijd om hen uit te leggen hoe het werk gedaan moet worden, en als ze de opdracht niet goed uitvoeren, worden ze door hun collega’s gesteund tot ze dat wel doen. Mijn jonge werknemers met een handicap hebben geleerd om rustig te blijven, in plaats van te flippen zoals ze deden toen ze nog in de klas zaten voordat ze hier begonnen te werken. Ze zijn er zelf achter gekomen dat wat ze eerder deden niet de beste oplossing is, en hoe ze nu reageren werkt veel beter.”

“Ik heb besloten om op de ambachtelijke manier te blijven werken. Het is mogelijk om machines te gebruiken om de bonbons te maken, maar mijn klanten waarderen de ‘handgemaakte bonbons’ echt en klanten verliezen is iets wat ik wil vermijden. Ik realiseer me ook dat de keuze voor deze manier van werken, handgemaakte chocolade en een deel van het personeel dat gehandicapt is, een specifieke houding van de medewerkers vereist. Dit heeft me doen besluiten om een nieuw criterium op te nemen in mijn wervingsproces. Een deel van de criteria van mijn werving is nu dat medewerkers een open houding moeten hebben ten opzichte van mensen met een handicap en dat ze een intrinsieke motivatie moeten hebben om hen te ondersteunen wanneer dat nodig is. Ze moeten de vaardigheden hebben voor het productieproces en als ze die eenmaal hebben, moeten ze openstaan en in staat zijn om iemand anders te ondersteunen en te begeleiden bij het leren kennen. Ze moeten geduld hebben, inlevingsvermogen, ze moeten teamspelers zijn, ze moeten het echt leuk vinden om ‘iemand anders iets te leren’. En ze moeten openstaan voor de successen van anderen.”

“Ik wijs altijd één collega aan om een nieuwe medewerker met een handicap te begeleiden. Ik accepteer het ‘productieverlies’ tijdens het begeleiden van deze nieuwe medewerker. In het begin kost dit ongeveer een half uur per dag, dat daalt al snel naar maximaal een kwartier per dag en binnen enkele weken daalt het door deze intensieve begeleiding naar bijna niets. De nieuwe medewerker kan zelfstandig werken en hoeft niet meer begeleid te worden, althans niet meer dan anderen. Het lijkt ‘productieverlies’, maar dat is niet het geval. De senior collega krijgt ondersteuning van de nieuwe collega met een beperking, met wat extra handen beschikbaar om het werk te doen.”

“Wanneer je werkt met werknemers met een beperking, is het essentieel dat er een jobcoach aanwezig is. Zonder deze jobcoach zou ik niet weten wat ik moet doen om de medewerkers te begeleiden. Annemie ondersteunt ons bij het opleiden van de nieuwe medewerker en het opleiden van mij en de medewerkers. Annemie stimuleert ook mogelijke kandidaten om open te zijn over hun noden, hun wensen, hun moeilijkheden, enz. Deze stimulatie is nodig omdat de kandidaten dit zelf niet gewoon zijn. En ik heb die openheid nodig om de mogelijkheden en de kansen in het bedrijf te kennen.”

“Eén specifieke maatregel is essentieel en dat is de no-risk verzekering, aangeboden door de sociale zekerheid. Dit betekent dat wij als werkgevers niet betalen voor ziekteverzuim van de werknemer. Dit wordt gedekt door deze polis. Deze polis garandeert mij dat er geen extra kosten ontstaan als iemand uitvalt.”

“Ik zou mijn collega-ondernemers zeker aanraden om hun deuren open te zetten voor werknemers met een beperking. Tegelijkertijd adviseer ik ze om eerst naar de persoon te kijken, laat ze het werk uitproberen. Denk niet in producten, denk in ‘een team van mensen’. Het draait allemaal om mensen, zonder hen kan je bedrijf niet bestaan. En maak gebruik van alle wetgeving, beleid, subsidies die worden aangeboden. Zorg ook voor een goede jobcoach, die met zijn hart denkt, snel reageert en met oplossingen komt, en die het bedrijf kent, de werkprocessen en de bedrijfscultuur kent.”